woensdag 22 februari 2012

De geheimen van zinvol leven


Terugkijkend op hun leven vragen mensen zich weleens af: ‘Zou ik dezelfde keuzes maken als ik het over kon doen? En zou ik daarvan gelukkiger zijn geworden?’

De Amerikaanse theoloog en psycholoog John Izzo heeft zich in deze vragen verdiept. De vroege dood van zijn vader (John was pas acht) had grote invloed op zijn leven. Hij realiseerde zich dat het zomaar voorbij kon zijn en dat was het begin van een zoektocht naar de geheimen van zinvol leven en sterven.

Volwassen geworden interviewde John Izzo, samen met anderen, ruim tweehonderd mensen tussen 59 en 105 jaar oud. Ze hadden heel diverse achtergronden. Hij wilde weten wat mensen gelukkig had gemaakt en waar ze spijt van hadden. Ook deed hij onderzoek naar de invloed van cruciale momenten in hun leven. En hij vroeg of mensen zouden willen dat ze bepaalde dingen eerder hadden geleerd.

Hij ontdekte dat sommige mensen aan het einde van hun leven voldaan zijn en weinig spijt hebben. Anderen sterven verbitterd of met een droevige berusting over het geleefde leven. Vanwaar dat verschil?

In zijn boek De vijf geheimen die je moet ontdekken voor je sterft (Forte, Baarn, 2009) komt John Izzo tot de volgende aanbevelingen:

1.      Wees trouw aan jezelf, aan je eigen identiteit en leef met een bedoeling. Luister naar je innerlijke stem.
2.      Heb nergens spijt van; leef toe naar datgene wat je wilt in plaats van weg te lopen van wat je niet wilt. Durf risico’s te nemen.
3.      Kies ervoor een liefdevol persoon te zijn, voor jezelf en anderen.
4.      Leef in het nu en zie iedere dag als een geschenk. Het tegenwoordige moment is het enige moment waarin we iets kunnen doen.
5.      Geef meer dan je neemt; d.w.z. dat je op jouw manier iets bijdraagt om de wereld te verbeteren. 'Als we meer geven dan we nemen, verbinden we ons aan een verhaal dat groter is dan onszelf. En als we daarmee bezig zijn, vindt het geluk ons.'

zondag 1 januari 2012

Een tijd om te leven

Er is een tijd om geboren te worden
en een tijd om te sterven.
(Prediker 3 vers 2A, Bijbel Statenvertaling)

Hoe ouder we worden, hoe sneller de tijd schijnt te gaan. We hebben weinig invloed op de lengte van ons leven. Er kan zomaar iets gebeuren waardoor ons bestaan aan een zijden draadje hangt of plotseling voorbij is. Leven roept vragen op: Waarom zijn we hier? Wat is de zin van eenzaamheid, lijden en dood? Hoe komt het dat het leven soms zo onrechtvaardig lijkt?

Wie we zijn wordt mee bepaald door erfelijke factoren en de omgeving waarin we groot worden. Onze eerste levensjaren spelen een belangrijke rol. We groeien op, ontwikkelen ons eigen ik, en met een beetje geluk vinden we als jonge volwassene middelen van bestaan en iemand om ons leven mee te delen. Sneller dan we verwachten zijn we 50-plus. En hoewel we nog veel mogelijkheden hebben, valt ons steeds meer op dat het leven eindig is. Geleidelijk aan wordt het deel dat voorbij is groter en wat naar verwachting voor ons ligt krimpt. Het leven, met al zijn mooie en treurige momenten, gaat onherroepelijk voorbij.

In die cyclus zijn wij op zoek naar betekenis. Het kan toch niet zo zijn dat alles zomaar gebeurt, dat wij ‘opgaan, blinken en verzinken’ zonder blijvend doel? Mythologie, filosofie, religie en psychologie zochten door de eeuwen heen antwoorden op het ‘waarom’ van ons menselijk bestaan. Maar hoewel we door wetenschappelijk onderzoek steeds meer kennis bezitten, blijven onze diepste levensvragen nog altijd met raadsels omgeven.

Wie - zoals ik - is groot geworden met de Statenvertaling van de Bijbel, zal ongetwijfeld de tekst boven dit stukje herkennen. Een tijd om te leven wordt niet genoemd. Toch is dat de tijd waarin ons aardse bestaan zich afspeelt. Als je het hele boek Prediker leest, kom je erachter dat het is gewijd aan de schijnbare zinloosheid van het leven (‘lucht en leegte’ zegt de nieuwste vertaling), aan de verantwoordelijkheid van de mens ten opzichte van zijn Schepper en aan het afscheid dat zo poëtisch wordt beschreven in het laatste hoofdstuk. Er is niets nieuws onder de zon.

Veel overkomt ons, zonder dat we daarvoor kiezen. Wat we wel kunnen beïnvloeden is hoe we ermee omgaan. Een gouden draad in Prediker is de steeds terugkerende oproep om te genieten van de goede dingen die het leven ons biedt. Aan het begin van dit nieuwe jaar wens ik dat iedereen toe!

Hanneke Jongeling

N.B. Op verzoek van een lezer: een link naar het boek Prediker in de Nieuwe Bijbelvertaling: http://www.mybible.nl/nbg/mijnbijbel/nbv/Eccl.